پدرسوخته!
پدرسوخته : [ پ ِ دَ ت َ / ت ِ ] (ص مرکب ) دشنام است و مجازاً در تداول عامیانه به مردم خبیث و بدسرشت گویند.تا پیش از سلسله ی صفوی که مذهب تشیع را در ایران مذهب رسمی ایرانیان ساخت، شیعیان ایرانی با بهره گیری از شیوه ی « تقیه » خود را در برابر مظالم سنی های متعصب حفظ می نمودند.
روی کار آمدن سلسله ی صفوی در سده ی دهم هجری نه تنها به این وضعیت پایان داد، بلکه اهل تسنن را در برابر انتقام شدید شیعیان قرار داد. شاه اسماعیل اول سر سلسله ی دودمان صفوی که دربدری ها و سختی های دوران کودکی و دیدن بی دادگری های اهل تسنن با شیعیان او را انسانی بی رحم و سخت کش بار آورده بود در دوران سلطنت خود جنایات موحش بی شماری را مرتکب گردید به گونه ای که حتی به مادر خود رحم نکرده و دستور داد او را در برابرش سر ببرند. ادوارد براون محقق و شرق شناس انگلیسی در کتاب « تاریخ ادبیات ایران از عهد صفویه تا زمان حاضر » (ص ۶۵) در باره ی وی می نویسد: « گمان ندارم که از عهد نرون۲ تا کنون چنین ظالمی به وجود آمده باشد».
یکی از تنبیه های رذیلانه و وحشیانه ی شاه اسماعیل آن بود که دستور می داد پدر مخالفان سنی خود را اگر مرده بود ( به جرم ستمی که بر شیعیان روا داشته بوده است) از گور درآورده ودر مقابل او آتش بزنند و سپس محکوم « پدر سوخته » را به طرز فجیعی می کشت.
از آن تاریخ عبارات «پدرت را در می آورم» ( یعنی پدرت را از گور در می آورم و می سوزانم) و «پدر سوخته» ( یعنی مجرم و بد سابقه ای که پدرش را از گور در آورده و سوزانده اند ) در مقام تهدید و دشنام به عنوان اصطلاح بر زبان مردم جاری شده است
پی نوشت:ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱-منابع: آریا ادیب ــ لغت نامه دهخدا ـــ واژیک
۲- نرون: امپراطور ستمگر روم که قدرت را از دست مادر خود درآورد و سپس مادر و همسر خود را کشت.این امپراطور خونخوار در سال ۶۴ میلادی شهر رم را به آتش کشید و مسیحیان را عامل این آتش سوزی معرفی کرده، به طرز فجیعی به کشتار آنها پرداخت. از نکات جالب زندگی او این است که گویند: خود را شاعر می دانست و با این که اشعارش ارزش هنری و ادبی چندانی نداشت ٬ اطرافیانش ناگزیر بودند که از سروده های وی تعریف کنند . می گویند آخرین سخن وی این جمله بوده است: «آه ... با مرگ من دنیا چه هنرمندی را از دست می دهد!»
*